Читаем Step by Step in Esperanto полностью

489. Mi faras, kion mi devas (povas, volas). Mi laboras, ĉar mi devas (have to). Kiu devas, tiu povas. Ĉiu provas, kiel li povas. Vi povas, se vi volas. Kiu volas, tiu povas. Voli estas povi. Mi libertempas, kiam mi volas. Volu aŭ ne volu, elekto ne ekzistas.

490. Betonas: devas havi. Pardonas: volas forgesi la malbonon. Libera: (a) povas fari, kion li volas; (b) ne havas edz(in)on.

491. “Ekzistas momentoj en la vivo, kiam vorto eĉ de malsaĝulo povas utili.” “Jes, vere! Do parolu: mi aŭskultas!”

Patrino: “Se vi deziras ludi la pianon, vi devas lavi la manojn.” Filineto: “Sed mi tuŝas nur la nigrajn klavojn (keys)!”

Kion oni povas havi en poŝo malplena? (1191).

“Avino! Ĉu oni devas respekti blankajn harojn?” “Kompreneble, kara.” “Do kial vi tinkturas (dye) viajn?”

“Mi devas engluti (swallow) ĉion, kion mia edzino diras.” “Nu! Mi devas engluti ĉion, kion mia edzino kuiras (cooks)!”

492. (a) Kion oni povas fari, se oni havas plumon (broson, kreton, martelon, monon)? Kion oni devas havi, se oni deziras skribi (aĉeti ion …)? Kiam oni devas havi plumon? …

(b) Why are you reading? (Because I want to learn). Why don’t you speak? (Because I must think). Why must we wait? (Because I can’t attend to you now).

(c) Ni volas diskuti la demandon. Vi devas suferi en silento. Oni povas pardoni al idioto. Complete similarly: volas konfesi, povas erari, devas instrui, volas fini, povas kredi, devas telegrafi, povas esperi.

(d) Use in sentences six verbs ending in ‑i, preceded by volas, povas, devas (thus: ŝi volas dormi, ŝi povas dormi, ŝi devas dormi), and translate.

493. Mi devis iri, I had (was obliged, was bound) to go.

Mi povis iri,I could (was able to) go.

Mi volis iri,I chose (had a mind) to go.

494. Dekjara knabo devis verki (write, compose) eseon pri la temo “Nia Hundo”. Jen estas la eseo, kiun li verkis. “Nia hundo mortis.”

Guvernistino: “Kiam mi havis vian aĝon, mi povis respondi ĉiun demandon pri gramatiko (grammar).” Knabineto: Nu, fraŭlino, vi havis malsaman instruistinon."

«Mi estas la sola knabo, kiu povis respondi la demandon de la instruisto.» «Kion li demandis?» «Li demandis „Kiu rompis la fenestron de la klasĉambro?“»

495. Kien vi iras, kiam vi devas aĉeti ion (panon, legomojn, ĉapelon, vestojn, botojn)? lerni muzikon (Esperanton)? Kiam mi devas …, mi iras al butiko (bakisto, legomisto, ĉapelisto, tajloro, botisto, muzikinstruisto, Esperanta kurso (course of lessons).

Varianto: Kial vi iris al …? (Mi iris al … , ĉar mi devis …)

496. Ne negatives the word it precedes (221).

Li ne povas iri,he is-not able-to-go (=he cannot go).

Li povas ne iri,he is-able not-to-go (=he can avoid going).

Li ne volas iri,he does-not-choose (wish) to-go.

Li volas ne iri,he chooses (wishes) not to-go.

Li ne devas iri,[53]he is-not-obliged to-go (=he hasn’t got to go, he need not go unless he wants to).

Li devas ne iri,[54]he is-obliged not-to-go (=he must not go).

497. Mi devas ne dormi, sed labori. Mi ne devas dormi, tamen mi povas, se mi volas. Kiu ne havas, ne povas doni. Pri la gusto oni ne povas diskuti. Oni ne povas vivi sen manĝo. Amo kaj saĝo ne povas kuniri. Ne povas ĉiu homo esti pap’ en Romo. Neniu povas pensi pri ĉio! Se la monto ne volas iri al Mahometo, Mahometo devas iri al la monto. Aleksandro ne volas lerni, kaj tial mi batas Aleksandron.

498. “Kial vi iras al la lito?” “Ĉar la lito ne povas veni al mi.”

“Kial oni devas porti ombrelon en pluva tago?” “Ĉar ĝi ne povas marŝi.”

“Kial vi ne volas aŭdi la kanton de kato?” “Ĉar ĝi estas katastrofo (kata strofo)!”

“Kial vi ploras, kara?” “Ĉar Dora ne volas ludi kun mi.” “Kial ŝi ne volas ludi kun vi?” “Ĉar mi ploras.”

Vizitanto (al malliberulo): “Kial vi estas ĉi tie?” “Ĉar mi ne povas eliri.”

Talenta knabo. “Patro! Mi povas fari ion, kion vi ne povas.” “Kion do?” “Kreski.”

“Oni diras, ke virino ne povas gardi sekreton.” “Ho jes, unu.” “Kiu estas tiu?” “Ŝia aĝo.”

“Kvankam mi amas naĝi, tamen mi ne povas naĝi nun.” “Kial ne?” “Ĉar mi ne estas en la akvo.”