Никифорова Айталина Константиновна

Сырдык курус

Быы?ык кэм сааскы дьыбардара

Умнуллубат онус кылаас, бастакы таптал дьикти саа?а, Сэргэлээх уоттара… До?отторбут барахсаттар… Олох диэн дьикти айан аргыстара… Ити темаларга хас к?л??нэ аайы бэйэтэ суруйааччылардаах, история Аал Луук Ма?ыгар быспыт кэрчик кэмнэрдээх. Бу кинигэ эмиэ Таптал, Эдэр саас, ?т?? санаа, К???л, Кырдьык ту?унан.

Саха оло?у анааран к?р??т?нэн туох барыта икки ?р?ттээх: ?ч?гэй ку?а?ана суох буолбат, ку?а?ан ?ч?гэйэ суох буолбат. ?т?? уонна м?к? сиэтти?э сылдьаллар. Иитии диэн ки?и м?лт?х ?р?ттэрин кыана туттарын, ?т?? ?тт?н ??ннэрэргэ ба?алаах, дьулуурдаах буоларын сити?ии буолар. Онуоха удьуорунан бэриллибит утум хаан дьайыытын ким да кы?ыйан кэби?эр кыа?а суох. Т??? да олох очурдара атыйахтаах уу курдук дьалкыйан, ???э-аллара бырахталлар, т?р?т уус ки?и санаата у?ун, к?хс? киэ? буолан т??рэ?э т??нэстибэт, ар?а?ыттан тэ?иинин м?чч? ы?ыктыбат.

Саха т?р?т итэ?элэ ??рэтэринэн, «?т?? ки?иэхэ дьыл?а хаан дьолу ?л??лээн хаалларар» диэн с?р?н санааны са?ар бу кинигэ автора Айталина Никифорова.

Кинигэ арыйар историческай кэмэ – би?игини тургутар быы?ык бириэмэ сыллара. Кинигэ геройдара – ??лээннээхтэрбит, Саха сирин араас улуустарын олохтоохторо. Били кытайдар этэллэринии, быы?ык кэм?э олорор диэн алдьархай, та?ара ону эрэ биэрбэтин. Оттон би?иэхэ биэрбит. «Быста-быста сал?анар, ?л?-?л? тиллэр» олох стратегиялаах саха омук били??и к?л??нэтигэр. Онно, дьэ, ким уйана-хатана, б??? о?оруулаа?а, утумнаабыт майгыта-сигилитэ, са?аны сатабыллаахтык ылынара барыта – олох тургутуутун этинэн-хаанынан к??н к?рс?? сытыы кылыс охсуулара, охсу?уулара – бу кинигэ умсугутуулаах кэпсээнэ.

1986 сыл. Балыырдаах айдаан ааспыта 25 сыла туолла. Сэргэлээх студеннарын баттаммыт-ата?астаммыт абаларын-саталарын ой дуораана дьыл?а кылын кирсин ты?атан эдэркээн тапталы ?рэйбитэ. «Ким кыахтаах – ол байы?» диэн ??нэ-тэ?иинэ суох барыы элбэх саха ыччатын суорума суоллаабыта, м?к? дьаллыктарга тэппитэ. Советскай тутул суостаах сууллуутун содула ?г?с ?лэ?ит дьону тэмтэриппитэ, «демография кириэ?ин» к?л?г?нэн сабардаан, кырдьа?астары т?ргэтэппитэ, ыччаты т?птээх ыал ийэтин-а?атын оло?уттан огдолуппута.

Маннык ?йэлэр кирбиилэригэр б?р??кээбит быы?ык кэм к?ст??лэрин ту?унан сахалыы сайа?ас тылынан и?ирэхтик, баары баарынан к?рд?р?р айымньылартан бу кинигэ, араа?а, биир бастакылара буолуо.